W związku z zapytaniami dotyczącymi terminów jesiennego stosowania nawozów przypominamy, że w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest stosowanie nawozów zawierających azot na gruntach ornych w późniejszym terminie. Zasada ta nie dotyczy nawożenia upraw prowadzonych pod osłonami ani upraw kontenerowych.

Terminy stosowania nawozów

Rozporządzenie w sprawie tzw. programu azotanowego, ustala graniczne terminy stosowania nawozów.

Nawozy naturalne stałe (tj. obornik – mieszanina kału i moczu zwierząt wraz ze ściółką, w szczególności słomą, trocinami lub korą, oraz pomiot ptasi – odchody drobiu z bezściołowego systemu utrzymywania zwierząt gospodarskich):

• na gruntach ornych – do 31 października,
• na trwałych użytkach zielonych, uprawach wieloletnich i trwałych – do 30 listopada.

Nawozy azotowe mineralne i nawozy naturalne płynne (tj. gnojowica – mieszanina kału i moczu zwierząt z domieszką wody, oraz gnojówka – odciek z obornika, czyli przefermentowany mocz zwierząt):

• na gruntach ornych – do 20 października (w niektórych gminach: 15 lub 25 października),
• na trwałych użytkach zielonych, uprawach wieloletnich i trwałych – do 31 października.

W jakich sytuacjach można wydłużyć termin stosowania nawozów zawierających azot?

Przepisy dopuszczają elastyczne podejście do jesiennych terminów stosowania nawozów, w tym nawozów naturalnych, w następujących wyjątkowych przypadkach:

Niekorzystne warunki pogodowe – np. nadmierne uwilgotnienie gleby lub susza.
W takich sytuacjach graniczny termin stosowania nawozów można przesunąć do 30 listopada.
Program azotanowy nie wymaga specjalnego dokumentowania takich przypadków – rolnik sam ocenia warunki pogodowe oraz zasadność późniejszego nawożenia (po 31 października).

Zakładanie upraw jesienią po późno zbieranych przedplonach – np. po buraku cukrowym, kukurydzy czy późnych warzywach.
W tych sytuacjach termin stosowania nawozów można przesunąć do końca jesieni.

W przypadku stosowania nawozów przy zakładaniu upraw jesiennych po późno zbieranych przedplonach:

1. Dopuszczalna dawka azotu w nawozach wieloskładnikowych nie może przekroczyć 30 kg N/ha.
2. Należy szczegółowo udokumentować:
   • termin zbioru przedplonu,
   • datę stosowania nawozu,
   • rodzaj i dawkę zastosowanego nawozu,
   • termin siewu uprawy jesiennej.

Ocena warunków pogodowych

Ponieważ niekorzystne warunki pogodowe często mają charakter lokalny, rolnik powinien samodzielnie ocenić, czy warunki pozwalają na wykonanie jesiennego zbioru i zastosowanie nawożenia.

Należy jednak pamiętać o tym, że nawożenie w takich sytuacjach nie może być wykonywane później niż do końca listopada. Należy również pamiętać, że zabronione jest nawożenie, gdy gleba jest: zamarznięta, zalana wodą, nasycona wodą lub przykryta śniegiem.